Pokaz slajdów: Tybet - krajobrazy

Loading...

BIESZCZADZKIE CERKWIE (2) - cerkiew w Chmielu - niedoszła ofiara Wołodyjowskiego





Greckokatolicką cerkiew pod wezwaniem św. Mikołaja w Chmielu wzniesiono w latach 1904-1906 na miejscu istniejącej tam wcześniej cerkwi (która spłonęła w 1904). Konsekrowano ją w 1907 roku.

W 1939 roku Chmiel znalazł się na terenach zajętych przez Związek Sowiecki. Sowieci wyburzyli wszystkie zabudowania z wyjątkiem cerkwi i plebani. Cerkiew przetrwała także okupację niemiecką i od jesieni 1944 roku ponownie sowiecką. W latach 1947-51 była świątynią prawosławną, a w 1951 Chmiel powrócił do Polski; cerkiew zostawiono samą sobie, jej wyposażenie sukcesywnie rozkradziono. W latach 60-tych cerkiew zamieniono w… magazyn sprzętu pożarniczego - zgodnie z komunistycznymi „tradycjami”, które kazały zamieniać przybytki religijne w obiekty „społecznie użyteczne” - takie jak np. stajnie, obory i magazyny. Od 1969 roku do chwili obecnej cerkiew pełni funkcję kościoła rzymskokatolickiego - nadal pod wezwaniem św. Mikołaja.

Niewiele brakowało, a cerkiew, która przetrwała wojnę i „służbę” w Ochotniczej Straży Pożarnej nie dotrwałaby do naszych czasów - realizatorzy „Pana Wołodyjowskiego” zdecydowali, że w Chmielu nakręcą sceny pożaru Raszkowa i cerkiew miała spłonąć na potrzeby filmu. Uzyskano już nawet zgodę wojewódzkiego konserwatora zabytków. Protesty środowisk konserwatorskich i muzealniczych doprowadziły jednak do zarzucenia tego barbarzyńskiego pomysłu.

Jest to cerkiew drewniana, orientowana, o konstrukcji zrębowej. Trójdzielna i jednokopułowa, z parą prostokątnych pastoforiów i również prostokątnym babińcem. Stanowi przykład „stylu narodowego”, który ukształtował się w efekcie poszukiwań stylu uniwersalnego. Styl narodowy nawiązuje m.in. do krzyżowego układu świątyń powszechnego na obszarze Huculszczyzny.

Przy cerkwi znajduje się cmentarz, na którym zachowało się pięć nagrobków z przełomu XIX i XX wieku, a także nagrobek z 1641 roku z inskrypcją w języku starocerkiewnym. Wszystkie nagrobki wysiłkiem społecznym odnowiono w 1987 roku. Drewniana dzwonnica z XVIII w. kryta dachem namiotowym niestety została rozebrana w latach 70-tych.