Khadźuraho porównuje się do Kamasutry w kamieniu, ale to nie jedyny materiał, w którym utrwalono na świątyniach fantazyjne sceny erotyczne.
[Bhaktapur, świątynia Śiwy i Parwati, zwana też "świątynią słoni"]Charakterystyczne dachy świątyń nepalskich (zwanych newarskimi pagodami, chociaż poprawność obu określeń można kwestionować) - ciężkie, wielowarstwowe, spadziste - opierają się na drewnianych rozporach (tunal lub tunasi) zdobionymi przepiękną snycerką. Same rozpory zwykle przedstawiają bóstwa, a u ich podstawy pojawiają się sceny erotyczne. O ile sceny na indyjskich świątyniach zachwycają nie tylko fantazją, ale też urodą przedstawień, o tyle ich nepalskie odpowiedniki w drewnie przede wszystkim imponują karkołomnością pomysłów - nawet na wyjątkowo pięknych świątyniach zdarza się, że te elementy wykonane są zgrubnie i niezbyt dokładnie.
I znowu pojawia się pytanie: skąd taki pomysł zdobienia świątyń? Wiele elementów wskazuje na tantryczne źródła tych wyobrażeń. Niektóre wydają się w bardziej dosłowny sposób przedstawiać unię bóstw, którą symbolizuje we wnętrzu świątyni lingam i yoni. Tylko jak do tych koncepcji mają się na przykład baraszkujące słonie na tzw. świątyni słoni w Bhaktapurze?
Sprawa jest jednak bardzo prosta - przynajmniej zdaniem Nepalczyków, zamęczanych pytaniami zbyt dociekliwych przyjezdnych. Dziewicza bogini burzy i piorunów to panna bardzo nieśmiała i wstydliwa. To oczywiście nie przeszkadza jej w przypływie gniewu posyłać gromów na nepalskie domy, a nawet świątynie. Skutki zapamiętania bogini często były dość opłakane. Aż pewnego dnia znalazł się pewnie jakiś sprytny snycerz, który wpadł na pomysł, aby zdobić świątynie erotycznymi płaskorzeźbami. Wstydliwa boginka nie będzie śmiała podnieść oczu na te bezeceństwa, a cóż dopiero posłać błyskawicę.
Radosna twórczość o śmiałych treściach musi mieć przecież uzasadnienie, prawda?
[Katmandu, świątynia Dźagannathy]
[Katmandu, Hanuman Dhoka Durbar]
